Een sitemap is een pagina of bestand met een overzicht van de rubrieken en URL’s die op een website beschikbaar zijn. Er bestaan twee formaten: de HTML-sitemap, bedoeld voor bezoekers, en de XML-sitemap, bedoeld voor zoekmachines. Als je weet hoe je ze uit elkaar houdt en gebruikt, vind je snel elke rubriek terug, zelfs op een grote website waarvan het menu maar een fractie van de inhoud laat zien.
HTML-sitemap en XML-sitemap: twee formaten, twee toepassingen
Een HTML-sitemap is een gewone webpagina die je in een browser kunt bekijken. De pagina toont de belangrijkste categorieën van de website als aanklikbare links, ingedeeld op thema of hiërarchisch niveau. Bezoekers kunnen de sitemap als inhoudsopgave gebruiken om rechtstreeks naar een rubriek te gaan, zonder de hoofdnavigatie te hoeven doorlopen.
De XML-sitemap is een technisch bestand. Het bevat een onbewerkte lijst met URL’s van de website, aangevuld met metadata (datum van de laatste wijziging, updatefrequentie). Zoekmachines zoals Google en Bing gebruiken het bestand om pagina’s te ontdekken en te crawlen. Het is niet bedoeld om door mensen te worden gelezen: het wordt weergegeven als gestructureerde code, die zonder de juiste tool lastig te gebruiken is.
Google geeft aan dat een HTML-sitemap de navigatie kan vergemakkelijken en kan helpen links te ontdekken, maar dat deze geen XML-sitemap vervangt. Omgekeerd helpt een XML-sitemap bezoekers niet om een rubriek terug te vinden. De twee formaten vullen elkaar aan, maar vervangen elkaar niet. Voor bezoekers die de rubrieken van een website willen verkennen, laat de sitemap van Jeune et Actif goed zien hoe zo’n overzichtspagina toegang biedt tot de verschillende onderdelen van de website.

De sitemap openen vanuit een webbrowser
De meeste websites plaatsen een link naar hun sitemap in de footer. Onderaan de homepage staat vaak een link met een naam als ‘Sitemap’, ‘Siteoverzicht’ of ‘Alle rubrieken’, naast de juridische informatie of het privacybeleid.
Ontbreekt die link, dan is het meestal het snelst om het adres rechtstreeks te proberen. Op de meeste websites werken deze drie URL’s:
- Voeg /sitemap.xml toe aan de domeinnaam (bijvoorbeeld: monsite.fr/sitemap.xml) om het XML-bestand te openen. Bij websites die WordPress, Shopify of Squarespace gebruiken, bestaat dit adres vrijwel altijd standaard.
- Probeer /plan-du-site of /sitemap voor een HTML-versie, vooral bij Franstalige websites met een aparte navigatiepagina.
- Bekijk het bestand robots.txt (monsite.fr/robots.txt): dit tekstbestand bevat vaak een regel met ‘Sitemap:’, gevolgd door de exacte URL van de sitemap. Dit is de betrouwbaarste manier om de sitemap te vinden als deze niet op een standaardlocatie staat.
Deze stappen kosten maar een paar seconden en vereisen geen speciale tools. Een gewone browser is voldoende.
Een XML-sitemap lezen en gebruiken als er geen HTML-pagina is
Sommige websites hebben geen HTML-sitemap. Het enige beschikbare bestand is dan de XML-sitemap. Als je dit bestand in een browser opent, zie je een structuur van tags die op het eerste gezicht onleesbaar kan lijken.
De structuur in de XML-code herkennen
Elke URL van de website staat tussen <loc>-tags. Aan de hand van de URL-onderdelen kun je tijdens het doorlopen van de regels afleiden welke rubrieken er zijn. Een URL als monsite.fr/recettes/desserts/ wijst bijvoorbeeld op de rubriek ‘desserts’ binnen de categorie ‘recepten’. Het leest minder prettig dan een HTML-pagina, maar geeft wel een volledig beeld van de structuur van de website.
Grote websites gebruiken vaak een sitemapindex: een hoofdbestand dat verwijst naar meerdere subsitemaps, bijvoorbeeld per categorie, taal of contenttype. Elk subbestand bevat de URL’s van een specifieke sectie. Dat maakt zoeken eenvoudiger: in plaats van duizenden regels door te nemen, hoef je alleen de subsitemap van de gewenste rubriek te openen.
De zoekfunctie op de pagina gebruiken
Met de sneltoets Ctrl+F (of Cmd+F op een Mac) kun je rechtstreeks zoeken naar een trefwoord in het XML-bestand dat in de browser is geopend. Typ bijvoorbeeld ‘blog’, ‘producten’ of ‘contact’ om alle URL’s met die term te markeren. Zo wordt een technisch bestand een handig hulpmiddel om snel te zoeken, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Als je een rubriek niet kunt vinden via de sitemap
Een sitemap biedt, ongeacht het formaat, geen garantie dat je alle pagina’s kunt vinden. Google benadrukt dat een sitemap kan helpen URL’s te ontdekken, maar dat sommige pagina’s er niet in staan. In verschillende gevallen is de sitemap daarom maar beperkt bruikbaar.
Pagina’s die met een wachtwoord zijn beveiligd of bewust buiten de indexering zijn gehouden, staan in geen enkele sitemap. Dynamisch gegenereerde content, zoals filterresultaten en interne zoekpagina’s, wordt zelden opgenomen. Op webshops bevat de sitemap vaak alleen de belangrijkste categorieën, zonder elke productpagina afzonderlijk te vermelden.
Google raadt webshops dan ook aan bezoekers naar de belangrijkste categorieën te leiden, in plaats van een eindeloze lijst met artikelen te tonen. Een nuttige sitemap brengt structuur aan, in plaats van alles uitputtend op te sommen.
Het WCAG-criterium ‘Meerdere manieren’ erkent de sitemap als een van de manieren om een pagina te vinden, naast de navigatiebalk en de interne zoekfunctie. Als de sitemap niet volstaat, zijn deze twee alternatieven op de meeste goed gestructureerde websites beschikbaar.
Een rubriek op een website terugvinden vereist geen technische kennis of gespecialiseerde tools. De footer, het bestand robots.txt en de adresbalk van de browser volstaan in de meeste gevallen. De snelste aanpak is om /sitemap.xml te proberen: binnen enkele seconden krijg je inzicht in de structuur van een website, zelfs als het navigatiemenu die niet laat zien.



